Den Haag is een bijzondere stad. Het is de zetel van regering en parlement, de woonplaats van de koning en thuisbasis van internationale rechtbanken. Toch begon het niet als stad, maar als een kleine grafelijke nederzetting aan de rand van het Haagse Bos. Reeds in de bronstijd en Romeinse tijd woonden hier mensen. De echte oorsprong ligt echter in de dertiende eeuw, toen graaf Floris IV een hofstede verwierf. Zijn zoon Willem II begon rond 1248 met de bouw van een kasteel, dat onder Floris V uitgroeide tot het Binnenhof met de Ridderzaal als hart.
Anders dan andere Nederlandse steden kreeg Den Haag nooit officiële stadsrechten. Toch groeide het rond het grafelijke hof uit tot een plaats met de omvang en uitstraling van een stad. De aanwezigheid van het hof maakte Den Haag al vroeg tot het bestuurlijke hart van Holland. Vanaf 1588 zetelden hier de Staten-Generaal.In de Gouden Eeuw ontwikkelde de stad zich tot een aristocratische residentie met statige paleizen langs het Lange Voorhout en de Vijverberg. Later groeide ook Scheveningen uit tot een mondaine badplaats.
Aan het einde van de negentiende eeuw kreeg Den Haag internationale faam door de Vredesconferenties van 1899. Het Vredespaleis werd het symbool van de stad als internationale hoofdstad van vrede en recht.
Interessant detail: Hoewel Amsterdam sinds 1815 de officiële hoofdstad van Nederland is, blijft Den Haag tot op de dag van vandaag de echte regeringszetel. Nederland is daarmee een van de weinige landen ter wereld waar hoofdstad en regeringszetel niet dezelfde stad zijn.
Tegenwoordig is Den Haag een stad van contrasten: historische hofjes naast moderne hoogbouw, en op korte afstand de zee. Van een klein grafelijk verblijf in het bos groeide het uit tot een stad van wereldformaat, zonder ooit stadsrechten te hebben ontvangen.
